Qısa cavab
2026-cı ilin avqustunda ABŞ-ın Qida və Dərman İdarəsi (FDA) onkologiya və hematologiyada bir neçə yeni müalicəni təsdiqləyib; onlardan üçü: metastatik mədəaltı vəzi xərçəngi üçün daraxonrasib, HER2-müsbət mədə və qida borusu–mədə keçidi xərçəngi üçün zanidatamab əsaslı rejimlər, residiv verən çoxsaylı mielom üçün iberdomid. FDA təsdiqi dərmanın Azərbaycanda və ya Almaniyada da əlçatan olması demək deyil.
Daraxonrasib — metastatik mədəaltı vəzi xərçəngi
- Pan-RAS inhibitoru: tək bir mutasiyanı deyil, RAS zülallarının müxtəlif formalarını hədəf alır; mədəaltı vəzi xərçəngi üçün təsdiqlənən ilk RAS-yönlü dərmandır (26 avqust 2026).
- Göstəriş: əvvəllər ən azı bir sistem müalicəsi almış və ya çoxkomponentli kimyaterapiyaya namizəd olmayan böyüklər.
- RASolute 302 faza III tədqiqatı (ikinci xətt): orta ümumi sağqalım 13,2 ay (kimyaterapiyada 6,7 ay), proqressiyasız sağqalım 7,2 ay (3,6 ay).
Zanidatamab — HER2-müsbət mədə və qida borusu–mədə keçidi xərçəngi
- HER2 zülalının iki fərqli nöqtəsinə bağlanan bispesifik anticisimdir.
- FDA (25 avqust 2026): birinci xətt müalicədə tislelizumab və kimyaterapiya ilə (HER2 IHC 3+ və ya IHC 2+/ISH+), yaxud yalnız kimyaterapiya ilə (IHC 3+).
- HERIZON-GEA-01 faza III tədqiqatı (914 pasiyent): zanidatamab + tislelizumab + kimyaterapiya qrupunda proqressiyasız sağqalım 12,4 ay (trastuzumab + kimyaterapiyada 8,1 ay), ümumi sağqalım 26,4 ay (19,2 ay).
İberdomid — residiv verən və ya refrakter çoxsaylı mielom
- CELMoD adlanan yeni sinifdən dərmandır: sereblon zülalı vasitəsilə şiş hüceyrəsindəki müəyyən zülalları parçalayır; bu sinifdən mielom üçün ilk təsdiqlənəndir (FDA-nın sürətləndirilmiş təsdiqi, 13 avqust 2026).
- Daratumumab və deksametazonla birlikdə; əvvəllər proteasom inhibitoru və immunomodulyator dərman almış pasiyentlər üçün.
- EXCALIBER-RRMM faza III tədqiqatı: MRD-mənfi tam cavab (ən həssas testlərlə belə xəstəlik izi tapılmayan cavab) 41%, müqayisə qrupunda 21%. Təsdiqin davamı təsdiqedici tədqiqatların nəticələrindən asılıdır.
Elmdən pasiyentə: nə qədər yol var?
Elmdə yeniliklər çox sürətlidir; Nərmin Məcid etiraf edir ki, həm onkologiyanı, həm də hematologiyanı izləyəndə məlumat çoxluğu bəzən həkimi də yorur. Amma onun üçün əsas sual budur: dərmanın FDA təsdiqi alması ilə qarşımızda oturan pasiyentə real olaraq çatması arasında nə qədər yol var? Avropada dərman Avropa Dərman Agentliyinin (EMA) qərarından, sonra hər ölkədə qiymət və ödəniş razılaşmalarından keçir; bəzi dərmanlar təsdiqdən əvvəl xüsusi proqramlar və ya klinik tədqiqatlar çərçivəsində əlçatan olur.
Pasiyent üçün
Yeni dərman haqqında xəbər oxuyanda onkoloqunuzdan soruşun: bu dərman mənim xəstəliyimin alt tipinə və mərhələsinə aiddirmi, ölkəmizdə qeydiyyatdadırmı, klinik tədqiqat imkanı varmı?
Mənbələr
- FDA. FDA approves daraxonrasib for metastatic pancreatic adenocarcinoma (26.08.2026). fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-daraxonrasib-metastatic-pancreatic-adenocarcinoma
- FDA. FDA approves zanidatamab-hrii and tislelizumab-jsgr for HER2-positive gastric or gastroesophageal junction adenocarcinoma (25.08.2026). fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-zanidatamab-hrii-and-tislelizumab-jsgr-her2-positive-gastric-gastroesophageal-junction
- ONS. FDA grants accelerated approval to iberdomide with daratumumab and hyaluronidase-fihj and dexamethasone (avqust 2026). ons.org/publications-research/voice/news-views/08-2026/fda-grants-accelerated-approval-iberdomide-daratumumab-and-hyaluronidase-fihj-and-dexamethasone
Bu yazı ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır, fərdi tibbi məsləhət deyil və həkim müayinəsini əvəz etmir. Yazıdakı mövzular Nərmin Məcidin göstərdiyi xidmətlərin siyahısı deyil.