Qısa cavab
Xeyr. "B17 vitamini" adlandırılan amiqdalin və onun yarımsintetik forması laetril vitamin deyil və xərçəngə qarşı faydası etibarlı klinik tədqiqatlarla sübut olunmayıb. Ağızdan qəbul edildikdə sianid zəhərlənməsi riski var; Cochrane icmalı risk–fayda balansını birmənalı olaraq mənfi qiymətləndirir.
Amiqdalin nədir?
Ərik, şaftalı, gavalı kimi meyvələrin çəyirdəyində və acı badamda olan sianogen qlikoziddir. Bağırsaqda parçalananda zəhərli hidrogen sianid ayrıla bilər.
Niyə "vitamin" deyilir?
Bu ad keçən əsrin ortalarında laetril tərəfdarları tərəfindən verilib, elmi qurumlar tərəfindən qəbul edilməyib: amiqdalin orqanizm üçün zəruri maddə deyil.
Elm nə deyir?
- ABŞ-da 178 xəstə üzərində aparılmış klinik tədqiqatda (1982) amiqdalin müalicəsi şişə nəzarət, simptomların yüngülləşməsi və ya ömrün uzanması baxımından heç bir əhəmiyyətli fayda verməyib; bəzi xəstələrdə sianid zəhərlənməsi əlamətləri və təhlükəli səviyyəyə yaxın qan sianidi qeydə alınıb.
- Cochrane sistemli icmalı (2015) tələblərə cavab verən heç bir randomizə tədqiqat tapmayıb və belə nəticəyə gəlib: amiqdalinin faydası haqqında iddialar etibarlı klinik məlumatlarla dəstəklənmir, ciddi sianid zəhərlənməsi riski isə xüsusən ağızdan qəbulda yüksəkdir.
Niyə hələ də populyardır?
"Təbii" sözünün yaratdığı etibar, ümid və sosial şəbəkələrdə yayılan şəxsi hekayələr. Lakin "təbii" həmişə "təhlükəsiz" demək deyil.
Nə etməli?
- Hər hansı qida əlavəsi və ya "alternativ" vasitə barədə onkoloqunuza deyin.
- Effektiv müalicəni alternativ üsullara görə gecikdirmək xəstəliyin irəliləməsinə səbəb ola bilər.
Mənbələr
- Milazzo S, Horneber M. Laetrile treatment for cancer. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(4):CD005476. DOI: 10.1002/14651858.CD005476.pub4
- Moertel CG, et al. A clinical trial of amygdalin (Laetrile) in the treatment of human cancer. N Engl J Med. 1982;306(4):201–206. DOI: 10.1056/NEJM198201283060403
Bu yazı ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır, fərdi tibbi məsləhət deyil və həkim müayinəsini əvəz etmir. Yazıdakı mövzular Nərmin Məcidin göstərdiyi xidmətlərin siyahısı deyil.