Qısa cavab
Angiosarkoma damar hüceyrələrindən yaranan nadir və aqressiv şişdir. Süd vəzində birincili ola bilər və ya şüa terapiyasından illər sonra (ikincili) yarana bilər. Şüalanmış nahiyənin dərisində göyərməyə, hematomaya bənzəyən ləkə və ya düyün yaranarsa, angiosarkoma ehtimalı da nəzərə alınmalı və biopsiya aparılmalıdır.
Birincili və ikincili angiosarkoma
- Birincili angiosarkoma süd vəzi toxumasının özündə, çox vaxt daha gənc qadınlarda yaranır.
- İkincili (şüa ilə əlaqəli) angiosarkoma süd vəzi xərçənginə görə şüa terapiyası almış qadınlarda, şüalanmış dəridə yaranır. Böyük bir seriyada şüa terapiyası ilə angiosarkomanın aşkarlanması arasında orta müddət təxminən 8 il olub.
Hansı əlamətlər diqqət tələb edir?
Şüalanmış nahiyədə dərinin bənövşəyi-göyümtül rəng alması, səbəbsiz göyərmə (hematoma kimi), qalınlaşma, düyün və ya yara. Bu dəyişikliklər zərərsiz göyərmə ilə qarışdırıla bilər; ona görə şüa terapiyası almış pasiyentlərdə dəri dəyişikliyi uzun müddət keçmirsə, həkimə müraciət etmək lazımdır.
Diaqnoz və müalicə
- Diaqnoz biopsiya ilə təsdiqlənir.
- Ən optimal müalicə üsulu cərrahi əməliyyatdır; cərrahi kənarlarda şiş hüceyrəsinin olmaması (R0 rezeksiya) proqnoz üçün çox önəmlidir. Şüa ilə əlaqəli sarkomalar üzrə bir tədqiqatda 3 illik ümumi sağqalım kənarlar təmiz olduqda 90%, şiş qaldıqda 66% olub.
- Bəzi hallarda kimyaterapiya və şüa terapiyası da tətbiq olunur; qərar sarkoma üzrə təcrübəli mərkəzin konsiliumunda verilir.
Nərmin Məcid bu mövzuya aid pasiyent nümunəsini və ətraflı podkastı Telegram kanalında paylaşıb.
Mənbələr
- Mito JK, et al. A Comparison of Outcomes and Prognostic Features for Radiation-Associated Angiosarcoma of the Breast and Other Radiation-Associated Sarcomas. Int J Radiat Oncol Biol Phys. 2019;104(2):425–435. DOI: 10.1016/j.ijrobp.2019.01.082
Bu yazı ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır, fərdi tibbi məsləhət deyil və həkim müayinəsini əvəz etmir. Yazıdakı mövzular Nərmin Məcidin göstərdiyi xidmətlərin siyahısı deyil.